تاریخچه پیرسینگ در ایران و جهان؛ از تمدنهای باستان تا امروز
سفر پیرسینگ از تمدنهای باستان تا امروز: مومیایی اوتزی، مصر و بینالنهرین، پیرسینگ بینی در هند، گوشواره در ایران باستان، موج پانک و ترند کیوریتد ایر.
تاریخچه پیرسینگ؛ هنری که هزاران سال قدمت دارد
پاسخ کوتاه: پیرسینگ یکی از قدیمیترین شکلهای آرایش بدن انسان است. شواهد باستانشناسی نشان میدهد سوراخکردن گوش دستکم به بیش از پنج هزار سال پیش برمیگردد — مومیایی معروف به اوتزی، با قدمتی حدود ۵۳۰۰ سال، گوشهای سوراخشده داشت. از گوشوارههای زرین بینالنهرین و مصر باستان تا پیرسینگ بینی در شبهقاره هند، سپتوم در فرهنگهای قبیلهای و زرگری درخشان ایران باستان، تقریباً هر تمدنی نسخه خودش را از پیرسینگ داشته است. در قرن بیستم پیرسینگ از نماد خردهفرهنگها به جریان اصلی مد رسید و امروز به شکل ترندهایی مثل کیوریتد ایر ادامه دارد.
چیزی که امروز در استودیو با سوزن استریل یکبارمصرف انجام میشود، ادامه سنتی است که پیش از اختراع خط وجود داشته است. شناختن این تاریخ فقط سرگرمی نیست؛ کمک میکند بفهمیم چرا بعضی پیرسینگها در بعضی فرهنگها معنای خاص دارند و چطور یک عمل آیینی باستانی به صنعت بهداشتی و تخصصی امروز تبدیل شد.
قدیمیترین شواهد: مومیاییها چه میگویند؟
مستقیمترین سند تاریخ پیرسینگ، خود بدن انسان است. مومیایی طبیعی معروف به «اوتزی» یا مرد یخی که در آلپ پیدا شد و قدمتش حدود ۵۳۰۰ سال تخمین زده میشود، لاله گوش سوراخشده داشت — و شواهد نشان میدهد سوراخ لالهاش حتی گشاد هم شده بود؛ یعنی چیزی شبیه به آنچه امروز استرچینگ مینامیم، در عصر مس هم وجود داشته است.
در گورهای تمدنهای باستانی خاور نزدیک و بینالنهرین نیز گوشوارههای طلا و نقره در کنار بقایای انسانی پیدا شده است؛ نشانهای از اینکه زیور گوش هم نماد ثروت و جایگاه بوده و هم آنقدر باارزش که همراه صاحبش دفن شود. در مصر باستان هم زیورهای طلا برای گوش شناخته شده بودند و در آثار و تصاویر بهجامانده از آن دوره دیده میشوند.
پیرسینگ بینی در شبهقاره هند؛ سنتی که هنوز زنده است
اگر یک منطقه از جهان را بشود پایتخت تاریخی پیرسینگ بینی نامید، شبهقاره هند است. پیرسینگ نوستریل در فرهنگ هندی قدمتی چندصدساله دارد و تا امروز بخشی از آیین عروسی و زیبایی زنانه در بسیاری از مناطق آن است؛ زیور بینی عروس در برخی مناطق از مهمترین اجزای جهیزیه و آراستگی است. در طب سنتی آن منطقه هم باورهایی درباره ارتباط سوراخ سمت چپ بینی با سلامت زنانه نقل شده که بیشتر جنبه سنتی و فرهنگی دارد تا سند علمی.
نکته جالب برای ما این است که همین سنت، مسیر جهانیشدن پیرسینگ بینی را ساخت: در دهههای میانی قرن بیستم، مسافرانی که از غرب به هند سفر میکردند این سنت را با خود به اروپا و آمریکا بردند و پیرسینگ بینی کمکم وارد فرهنگ جوانان غربی شد.
سپتوم و فرهنگهای قبیلهای؛ نماد قدرت و جنگاوری
پیرسینگ سپتوم (دیواره میانی بینی) در فرهنگهای قبیلهای نقاط مختلف جهان — از گینه نو و جزایر اقیانوسیه تا برخی اقوام بومی قاره آمریکا — جایگاه ویژهای داشته است. در بسیاری از این فرهنگها زیور سپتوم از جنس استخوان، صدف یا عاج، نماد بلوغ، جنگاوری یا جایگاه اجتماعی بود و صورت را در نگاه اول متمایز میکرد.
گشادکردن تدریجی سوراخ گوش هم در فرهنگهای قبیلهای آفریقا و آمریکای جنوبی سابقه طولانی دارد؛ همان کاری که امروز با روشهای کنترلشده و ابزار استاندارد انجام میشود و در راهنمای گیج کشیدن لوب گوش درباره نسخه مدرن و ایمنش نوشتهایم. سپتوم هم مسیر مشابهی را طی کرد و از نماد قبیلهای به یکی از محبوبترین پیرسینگهای امروز رسید؛ نسخه مدرنش را در راهنمای پیرسینگ سپتوم بخوانید.
گوشواره در ایران باستان؛ زرگری در اوج
ایران یکی از کهنترین سنتهای زرگری جهان را دارد. شواهد باستانشناسی و اشیای موزهای نشان میدهد که در دورههای مختلف ایران باستان — از جمله در زرگری درخشان دوره هخامنشی — گوشواره و حلقههای زرین با ظرافت چشمگیری ساخته میشده است. نقشبرجستهها و آثار بهجامانده از دورههای باستانی ایران، مردان و زنانی را با زیورهای گوش نشان میدهند؛ نشانهای از اینکه زیور گوش در این سرزمین هم جنبه زیبایی داشته و هم نشان جایگاه.
در فرهنگ عامه ایران هم سوراخکردن گوش دختربچهها سنتی چندنسلی است — همان کاری که مادربزرگها گاهی با سوزن و نخ در خانه انجام میدادند و امروز نسخه بهداشتی و استانداردش با سوزن استریل یکبارمصرف در استودیو انجام میشود. برای وضعیت امروز این حرفه در کشور، پیرسینگ در ایران را بخوانید.
قرن بیستم: از گوشواره ملوانها تا سوزن قفلی پانک
در فرهنگ دریانوردی غرب، گوشواره مردانه سابقهای طولانی دارد و درباره دلیلش روایتهای مختلفی نقل شده — از باورهای خرافی درباره سلامت چشم تا نشان عبور از مسیرهای دریایی سخت. هر چه بود، تصویر ملوانِ گوشوارهدار یکی از معدود حضورهای پیرسینگ مردانه در فرهنگ غربی نیمه اول قرن بیستم بود.
انفجار اصلی در دهههای ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ رخ داد: خردهفرهنگ پانک پیرسینگ را به بیانیه اعتراض تبدیل کرد — حتی با سوزن قفلی روی گوش و صورت — و همزمان جامعههای علاقهمند به پیرسینگ بدن در آمریکا شکل گرفتند که پایهگذار پیرسینگ حرفهای مدرن شدند؛ همان جریانی که استانداردهای استریل بودن ابزار، سوزن یکبارمصرف و جنس ایمن زیور را ساخت.
دهه ۱۹۹۰: موج پیرسینگ ناف و ورود به جریان اصلی
دهه ۹۰ میلادی نقطهای بود که پیرسینگ از خردهفرهنگ به ویترین اصلی مد آمد. پیرسینگ ناف با ظاهرشدن روی شکم ستارههای موسیقی و مدلهای مشهور در ویدئوکلیپها و مجلات، به یکی از پرتقاضاترین پیرسینگهای جهان تبدیل شد و پشت سرش پیرسینگ زبان و ابرو هم موج گرفتند. برای اولین بار، پیرسینگ نه علامت عضویت در یک گروه خاص، بلکه یک انتخاب زیبایی شخصی بود.
| دوره / فرهنگ | پیرسینگ شاخص | معنا و کارکرد |
|---|---|---|
| عصر مس (اوتزی، ~۵۳۰۰ سال پیش) | لاله گوش (با نشانه گشادشدگی) | آیینی / نامشخص |
| بینالنهرین و مصر باستان | گوشواره طلا | ثروت و جایگاه |
| ایران باستان | گوشواره و زیور زرین | زیبایی و نشان جایگاه |
| شبهقاره هند | نوستریل | آیین عروسی و زیبایی |
| فرهنگهای قبیلهای اقیانوسیه و آمریکا | سپتوم، استرچینگ | بلوغ، جنگاوری، جایگاه |
| غرب، دهه ۷۰–۸۰ میلادی | گوش و صورت | اعتراض و هویت پانک |
| دهه ۹۰ میلادی | ناف، زبان، ابرو | مد و پاپکالچر |
| امروز | کیوریتد ایر، مینیمال | سبک شخصی |
امروز: عادیشدن، تخصصیشدن و ترند کیوریتد ایر
پیرسینگ امروز بیش از هر زمان دیگری عادی و در عین حال تخصصی شده است. به جای یک سوراخ تکی، ترند غالب «کیوریتد ایر» است: چیدمان فکرشده چند پیرسینگ روی گوش با زیورهای هماهنگ، مثل طراحی یک ترکیب هنری — راهنمای کاملش را در کیوریشن گوش نوشتهایم. جنس زیور هم از استخوان و صدف قبیلهای به تیتانیوم ایمپلنت ASTM F136 رسیده و روش کار از ابزار آیینی به سوزن استریل یکبارمصرف.
الگویی که علی کلاهی سر جلسهها زیاد میبیند، ادامه همین تاریخ در مقیاس خانوادگی است: مراجعی که میگوید «گوش من را مادربزرگم با سوزن و نخ سوراخ کرد» و حالا برای هلیکس یا سپتوم با رزرو آنلاین آمده است. همان میل انسانی چند هزار ساله، فقط با استاندارد بهداشتی امروزی. اگر میخواهید ببینید این سنت کهن امسال به چه شکلی درآمده، ترندهای پیرسینگ ۱۴۰۵ و راهنمای خرید پیرسینگ ۱۴۰۵ را ببینید؛ زیورهای ترند امسال با جنس استاندارد در فروشگاه علی پیرسینگ موجود است.
سوالات متداول
قدیمیترین پیرسینگ کشفشده جهان چیست؟
قدیمیترین شاهد مستقیم، مومیایی اوتزی با قدمت حدود ۵۳۰۰ سال است که لاله گوش سوراخشده داشت. زیورهای گوش پیداشده در گورهای بینالنهرین و مصر باستان هم نشان میدهند پیرسینگ گوش در تمدنهای نخستین رواج داشته است.
آیا پیرسینگ در ایران باستان وجود داشته است؟
شواهد باستانشناسی و اشیای موزهای نشان میدهد گوشواره و زیورهای زرین در دورههای مختلف ایران باستان ساخته و استفاده میشده و نقشبرجستههای باستانی، افرادی با زیور گوش را نشان میدهند. سنت سوراخکردن گوش دختربچهها هم در فرهنگ ایرانی ریشهای چندنسلی دارد.
پیرسینگ بینی از کجا آمده است؟
پیرسینگ نوستریل بیش از هر جا با شبهقاره هند گره خورده که در آن بخشی از آیین عروسی و زیبایی زنانه بوده و هست. از دهههای میانی قرن بیستم این سنت به فرهنگ غربی راه پیدا کرد و امروز یکی از محبوبترین پیرسینگهای جهان و ایران است.
چرا پانکها پیرسینگ میزدند؟
در خردهفرهنگ پانک دهه ۷۰ و ۸۰ میلادی، پیرسینگ (حتی با سوزن قفلی) بیانیه اعتراض به هنجارهای رسمی جامعه بود. همین دوره زمینه شکلگیری پیرسینگ حرفهای مدرن با استانداردهای بهداشتی امروزی را فراهم کرد.
امروز محبوبترین سبک پیرسینگ چیست؟
چیدمان چندتایی و فکرشده روی گوش (کیوریتد ایر) و زیورهای مینیمال تیتانیومی، ترند غالب سالهای اخیر و ۱۴۰۵ هستند. اگر میخواهید چیدمان گوش خودتان را با مشاوره حضوری طراحی کنید، از صفحه رزرو نوبت بگیرید.
برای مرور تاریخی و فرهنگی گستردهتر، دانشنامه ویکیپدیا درباره پیرسینگ بدن نقطه شروع خوبی است.
جمعبندی: از آیین باستانی تا استودیوی استریل امروز
تاریخ پیرسینگ، تاریخ خود انسان است: از لاله گوش اوتزی در پنج هزار و سیصد سال پیش تا گوشوارههای زرین بینالنهرین، مصر و ایران باستان، از نوستریل آیینی هند و سپتوم قبیلهای تا اعتراض پانک و موج ناف دهه نود. چیزی که در این مسیر طولانی ثابت مانده، میل انسان به بیان هویت با بدن خودش است؛ چیزی که عوض شده، استاندارد انجام آن است — سوزن استریل یکبارمصرف، زیور تیتانیوم ایمپلنت و پیرسر آموزشدیده. ادامه این تاریخ را شما مینویسید؛ ما فقط کمک میکنیم نسخه امروزی و ایمنش را تجربه کنید.
مقالات مرتبط
- پیرسینگ چیست؟ راهنمای جامع ۱۴۰۵
- کیوریشن گوش | راهنمای کامل ست پیرسینگ چندتایی گوش در ۱۴۰۵
- ستبندی پیرسینگ گوش | ایدههای کیوریشن ۱۴۰۵
- ترندهای پیرسینگ ۱۴۰۵ | بهترین مدلهای امسال
- بهترین مدل پیرسینگ زنانه ۱۴۰۵ | راهنمای انتخاب سبک
فروشگاه پیرسینگ | رزرو نوبت پیرسینگ | همه مقالات ترند و سبک | همه مقالات